Reisbureau Vietnam Journey
 Individuele Vietnamreizen
» Emerging Vietnam 7 dagen
» Vietnam Panorama 9 dagen
» Vietnam Heritage 11 dagen
» Vietnam Variety 13 dagen
» Vietnam Experience15 dagen
» Hotels
» Veelgestelde vragen
» Reacties van reizigers
» Offerte aanvragen

 Individuele Fietstochten
» Delta Discovery 3 dagen
» Delta Discovery 4 dagen
» Delta Discovery 6 dagen
» Delta Discovery 8 dagen
» Delta Discovery Eco 4 dagen
» Delta Discovery Eco 7 dagen
» Veelgestelde vragen
» Reacties van reizigers

 Groepsreis op maat
» Reacties van reizigers
» Offerte aanvragen

Reisinformatie Vietnam
» Sfeer proeven
» Reisinformatie
» Reisverhalen
» Reisboeken
» Reisvideo's
» Veelgestelde vragen
» Visum
» Ambassade
» Geld
» Duiken
» Links

Reisbestemmingen Vietnam
» Cultuur
» Natuur
» Steden
» Strand
» Bergvolken
» Meer bestemmingen
» Cambodja
» Laos

Gratis
» Gratis fietsroutes
» Gratis presentatie
» Gratis nieuwsbrief

Over Vietnam Journey
» Introductie
» De 10 voordelen
» Projecten met een goed doel
» Reactie
» Home


Vietnam Journey in de pers

Reisverhaal Vietnam

De vaas is gebroken, ik zal mijn lot moeten aanvaarden

Door Theo Rensman

Op het moment dat Thuy-Kiêu, de heldin van het gedicht, tot het hierboven verwoorde inzicht komt, staat haar leven er beroerd voor. Ze zit opgesloten in wat heet een ‘groen paviljoen’, een bordeel, en heeft pas een mislukte zelfmoordpoging achter de rug. Even zag het er naar uit dat ze weg kon komen uit deze hel, dankzij de onverwachte hulp van een meevoelende jongeman. Hij bood aan er samen te paard vandoor te gaan, maar tijdens de vlucht werden ze ingehaald door de hoerenwaardin. Tot verbijstering van Kiêu blijkt nu dat de hele zogenaamde ontsnapping in scène is gezet om haar tot opgeven te dwingen. En met succes, ze neemt definitief de schuld die op haar rust op zich en legt zich neer bij een verdere toekomst als prostituee. Hoe heeft het toch zo ver kunnen komen met een in alle opzichten zo knap meisje uit een beschaafd milieu als Kiêu? En om wat voor schuld gaat het?

Een Vietnamees epos met een Chinese intrige

Merkwaardigerwijze is de inhoud van Vietnams nationale epos, waaruit deze aangrijpende scène komt, van oorsprong niet Vietnamees. Het door de Mandarijn Nguyên Du in de beginjaren van de negentiende eeuw geschreven gedicht speelt namelijk in China tijdens de Ming-tijd, onder de regering van keizer Gia-Tinh (1522-1566). Als verklaring wordt wel gezegd dat de dichter bewust opteerde voor een ándere tijd en omgeving dan Vietnam anno 1800. Zo kon hij in de turbulente jaren waarin hij zelf leefde allerlei thema’s in verhulde vorm, zonder vrees voor politieke repercussies, aan de orde stellen.
Al speelt het verhaal dus in China, de literaire uitwerking ervan is volgens kenners door en door Vietnamees. Daarbij wijzen ze op elementen als het metrum, de plaats van het rijm en allerlei kwistig door het gedicht heen gestrooide citaten uit en verwijzingen naar Vietnamese poëzie en volksliederen. Het is met andere woorden een geheel vervietnameesd gedicht, met als inhoudelijke kern de intrige van een nogal triviale Chinese roman.

Bewonderaars van Nguyên Du’s epos houden het er op dat hij dit Chinese verhaal ook heeft gekozen omdat het zich zo uitnemend leent om over te filosoferen. De heftige lotgevallen van zijn heldin dienden de dichter als voortreffelijk demonstratiemateriaal bij zijn uitgebreide bespiegelingen over levensvragen als:
  • waarom staat de hemel toe dat het onrecht, de leugen en de laagheid triomferen?
  • wordt het goede beloond, wordt het kwade gestraft?
  • waarom houdt ons ‘karma’ (Boeddhistisch begrip, overeenkomend met ‘wat voor je is weggelegd’) in dat wij een ellendig leven lijden, terwijl het karma van anderen lijkt te bestaan uit genieten en profiteren van alles?

    Ouderliefde volgens Confucius: een plicht die zeer grote offers vraagt

    Wanneer Nguyên Du dus gericht op zoek was naar een heldin met een weinig alledaagse levensloop, heeft hij met Kiêu beslist doel getroffen. Zij groeit op als dochter van een gerespecteerd zijdekoopman, die haar een voortreffelijke opvoeding geeft. Op een bepaald moment komt ze in contact met de geest van een al overleden courtisane, die haar een triest karma voorspelt: ook Kiêu zal een vrouw “met een verscheurde schoot” worden, m.a.w. in de prostitutie belanden, als boetedoening voor opgestapelde schulden uit vorige levens. De treurige boodschap schokt haar temeer daar ze net een trouwbelofte heeft gegeven aan Kim Trong, op wie ze oprecht verliefd is.
    Spectaculaire gebeurtenissen geven het leven vervolgens een enorme draai. Plotseling wordt haar vader ten onrechte beschuldigd en gekneveld, hij kan alleen vrijkomen tegen een hoge losprijs. Volgens de beginselen van het Confucianisme zet zijn dochter haar ouderliefde direct om in daden: ze verklaart zich bereid verkocht te worden om zo het geld bij elkaar te krijgen. Dat geschiedt, en onder een vloed van tranen vertrekt ze met de man die haar tegen betaling als echtgenote verworven heeft. Tevoren nog arrangeert ze dat haar jongere zuster haar trouwbelofte jegens Kim overneemt - zodat er geen nieuwe, in latere levens uit te boeten schuld zal ontstaan. Aangekomen op de afgesproken plaats ontdekt ze bedrogen te zijn: haar zogenaamde ‘echtgenoot’ levert haar conform zijn opdracht af in het bordeel. Na een korte, heftige tijd van verzet accepteert Kiêu tenslotte haar karma, dat zo getekend is door boetedoening voor fouten uit vorige levens.

    De moeilijke en lange weg naar verlossing

    Door de hoerenwaardin wordt ze vervolgens ingewijd in een veeleisend beroep: “Wij moeten genot schenken totdat de wilg niet verder buigt, de bloem om genade smeekt, de steen als verdoofd verder rolt, totdat het leven wegzinkt in bewusteloosheid....” Hiertoe is Kiêu bereid en zo begint een tumultueus bestaan van niet minder dan 15 jaar.
    Ze komt vrij uit het bordeel als tweede vrouw van een koopman, wiens eerste echtgenote haar uit “azijnzure jaloezie” vernedert en uiteindelijk het huis uitwerkt. Opnieuw belandt ze in een bordeel, waaruit deze keer een heldhaftige krijger haar meeneemt. Wanneer deze door verraad om het leven komt en zij opnieuw uitgehuwelijkt dreigt te worden is de maat vol en werpt ze zich in de rivier.
    In de hemel is intussen de rekening opgemaakt: Kiêu’s negatieve karma is volledig uitgeboet. Haar opoffering voor haar vader heeft alle schuld nu uitgewist. Daarom mag een Boeddhistische non Kiêu redden en haar daarna tot een religieuze levenswandel bekeren. Voorbij zijn voor Kiêu alle hartstochten en hechtingen die de mens tot slaaf maken.
    Maar dan verschijnt ineens, na 15 jaar zoeken, Kim ten tonele, vergezeld door zijn vrouw, Kiêu’s zuster, en de rest van de familie. Hij vraagt Kiêu als tweede echtgenote, maar zij wil aan haar belofte van weleer niet meer voldoen: “Het huwelijk vraagt om een bloem met intact stuifmeel, een maan met een volledige cirkel…
    Schaamte over haar levenswandel en de als non verworven zielenrust bepalen de grenzen van wat ze hem in tweede instantie aanbiedt: een uitsluitend geestelijke echtverbintenis. Kim gaat daarmee graag akkoord. Hij mag nu voortaan met Kiêu musiceren, schaken, wijn drinken, kijken hoe de bloemen opengaan en hoe de maan opkomt, terwijl hij dankzij haar zuster toch niet tekortschiet in de plicht tot voortzetting van het geslacht. Vervolgens dalen gedurende een onafzienbare hoeveelheid jaren de zegeningen van geluk en rijkdom op de hele familie neer.

    Het laatste woord is aan Nguyên Du

    Wanneer een zwaar Karma rust op ons lot, laten we dan de hemel geen verwijt maken of beschuldigen van onrechtvaardigheid. De wortel van het Goede bevindt zich in onszelf. Laten we zorgen dat deze goedheid des harten in ons tot bloei komt. Lang heb ik er aan gewerkt dit verhaal in ongekunstelde taal onder woorden te brengen. Moge het nu de lezer verstrooiing bieden, al was het maar een of twee avonden !

    Gebruikte vertaling: Nguyên Du, Kim-Vân-Kiêu, traduit du vietnamien par Xuân-Phuc et Xuân-Viêt. Paris (Unesco) 1961, herdruk 1987. In de meeste boekwinkels in Hanoi en Ho Chi Minh City ligt ook een Vietnamees-/Engelstalige editie.

    Literatuur Vietnam Kim Van Kieu Literatuur Vietnam Nguyen Du
    De Franstalige editie De Vietnamees-/Engelstalige editie

    Dit verhaal werd eerder gepubliceerd in het donateursblad van het Medisch Comité Nederland-Vietnam.

    © Copyright Theo Rensman.
    Alle rechten voorbehouden. Overname niet toegestaan.

  • Terug naar het overzicht reisverhalen

    Bovenkant pagina